Duyusal Sistemler

Çocukların bazı davranışları, dışarıdan bakıldığında anlaşılması zor veya problem davranış gibi görülebilir. Ancak özellikle gelişimsel farklılıkları olan çocuklarda davranışların altında çoğu zaman çocuğun bedenini ve çevresini anlamlandırma ihtiyacı bulunabilir.

Bedenimizin çevreyle uyum içinde hareket etmesini sağlayan önemli duyusal sistemlerden biri propriyoseptif sistem, diğeri ise vestibüler sistemdir.

Propriyoseptif Sistem Nedir?

Propriyoseptif sistem; kaslarımızdan, eklemlerimizden ve bağ dokularımızdan gelen bilgiler aracılığıyla bedenimizin konumunu, hareketini ve gücünü algılamamızı sağlar.

Bu sistem sayesinde;

• Kollarımızın ve bacaklarımızın nerede olduğunu hissederiz.
• Ne kadar kuvvet uygulamamız gerektiğini ayarlarız.
• Bedenimizi daha kontrollü kullanabiliriz.

Propriyoseptif sistemin işleyişinde farklılık olduğunda bazı çocuklar beden farkındalıklarını artırmak için daha yoğun hareketlere ihtiyaç duyabilirler.

Vestibüler Sistem Nedir?

Vestibüler sistem, iç kulakta bulunan ve hareket ile denge kontrolünde önemli rol oynayan duyusal sistemdir.

Bu sistem;

• Dengeyi sağlamamıza,
• Baş hareketlerini algılamamıza,
• Vücudun uzaydaki konumunu anlamamıza,
• Hareket sırasında uygun tepkiler vermemize

yardımcı olur.

Vestibüler sistemdeki farklılıklar bazı çocukların daha fazla hareket aramasına veya belirli hareketlerle kendilerini düzenlemeye çalışmasına neden olabilir.

Çocuklar Neden Kendilerini Yere Atabilir?

Bazı çocuklarda yere atılma, yuvarlanma, dönme veya sert yüzeylere temas etme davranışları yalnızca bir “davranış problemi” olmayabilir.

Bu davranışlar bazen çocuğun;

• Beden sınırlarını hissetme,
• Duyusal geri bildirim alma,
• Kendini sakinleştirme,
• Çevresiyle bedenini ilişkilendirme

ihtiyacının bir göstergesi olabilir.

Örneğin bazı çocuklar yere düştüğünde veya bedenleriyle güçlü bir temas yaşadığında, beyinlerine daha yoğun bir duyusal bilgi ulaşır. Bu bilgi, çocuğun bedenini daha iyi algılamasına ve kendini daha organize hissetmesine yardımcı olabilir.

Beden Farkındalığı ve Duyusal Düzenleme

Çocuklar çevrelerini yalnızca görerek veya duyarak değil; hareket ederek, dokunarak ve bedenlerinden gelen sinyalleri kullanarak öğrenirler.

Bazı çocuklar için yere temas etmek, yuvarlanmak veya güçlü hareketler yapmak, bedenlerinin “nerede olduğunu” anlamalarına yardımcı olan bir deneyim olabilir.

Bu durum, çocuğun beyninin bedenle ilgili bir harita oluşturma ve duyusal bilgileri düzenleme sürecinin bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Aileler Nasıl Yaklaşmalı?

Çocuğun yere atılma davranışı gözlemlendiğinde öncelikle davranışı sadece engellemeye çalışmak yerine altında yatan ihtiyacı anlamaya çalışmak önemlidir.

Aileler;

• Davranışın hangi durumlarda ortaya çıktığını gözlemleyebilir.
• Çocuğun hareket ihtiyacını güvenli yollarla karşılayabilir.
• Uzman önerileri doğrultusunda duyusal destekleyici aktiviteler planlayabilir.

Özellikle davranış sıklaşıyor, çocuğun günlük yaşamını etkiliyor veya güvenlik riski oluşturuyorsa alanında uzman kişilerden destek alınması faydalı olacaktır.

Bolluca Ailesi Diyor ki

Çocukların yere atılma, yuvarlanma veya yoğun hareket arama davranışları bazı durumlarda bedenlerini düzenleme ve duyusal ihtiyaçlarını karşılama yollarından biri olabilir.

Her çocuk farklıdır ve aynı davranış farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu nedenle çocuğun davranışını anlamaya çalışmak, doğru destek planını oluşturmanın en önemli adımıdır.

Kurumlarımızdan destek alabilirsiniz.